محمد تقي جعفري

346

تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى

( ( 2936 ) ) آن چه او خواهد مراد او شود از كه كار من دگر نيكو شود ( ( 2937 ) ) حاش لله ايش شاء الله كان حاكم آمد در مكان ولا مكان ( ( 2938 ) ) هيچ كس در ملك او بىامر او در نيفزايد سر يك تار مو قلمرو مشيت الهى از ظاهرى بعضى آيات قرآنى مانند - « و ما تَشاؤُنَ إِلَّا أَنْ يَشاءَ الله 76 : 30 » ( 1 ) و ظاهر بعضى از روايات بر مىآيد كه ورود همهء رويدادها در جهان هستى وهندسه كلى ، مربوط به مشيت الهى است ، اعم از اين كه آن رويدادها بد باشد يا خوب . ولى با نظر به دلايل عقلانى ووجدانى و ساير منابع معتبر اسلامى كه خيلى زيادتر وصريحتر از آيه فوق وروايات مربوطه است ، به اين نتيجه مىرسيم كه يا خود نيروى خواستن انسانها مانند ساير نيروهايى كه در وجود او بوديعت نهاده شده است ، مربوط به مشيت خداوندى است ، نه همهء كارها وگفتارهايى را كه انسان انجام مىدهد ، و يا مقصود كارها وگفتارهاى نيكو است كه در آيات وروايات زيادى مطرح شده است مانند : « ما أَصابَكَ مِنْ حَسَنَةٍ فَمِنَ الله و ما أَصابَكَ مِنْ سَيِّئَةٍ فَمِنْ نَفْسِكَ 4 : 79 « . ( 2 ) ( آن چه كه از حسنات به تو اصابت كند از خدا است و آن چه كه از بدىها به تو برسد از خود تست ) . براى توضيح اين معنى مىتوانيم به آيات وارده در مشيت توجه كنيم : -

--> ( 1 ) سوره تكوير ، آيهء 29 . . ( 2 ) سوره النساء ، آيهء 79 . .